Ticari mekan tasarımı bir tür iletişim stratejisidir. Yaratılan konsept müşteriyle ürün arasında doğru bir denge kurmalıdır." Bu sözler, dünyaca ünlü markalar için yarattığı projelerle perakende mekanları konusunda uzmanlaşan Rasshied Din'in tasarıma yaklaşımını en iyi şekilde özetliyor aslında. Geçtiğimiz ay istanbul'da VVorld'ün ana sponsorluğunda gerçekleştirilen Marka 2004 Konferansı'nın en ilgi çekici konuklarından biri olan Pakistan asıllı ingiliz tasarımcı, 1986 yılında Londra'da kurduğu tasarım danışmanlığı firması Din Associates çatısı altında ticarî mekânların yanı sıra restoran, ofis, tiyatro, müze ve sergi tasarımları gibi çok farklı alanlarda hizmet veriyor.
- Perakende mekan tasarımının iç mimari tasarımdan farkı nedir?
- Perakende tasarımı da bir iç tasarım sanatıdır. Ancak burada çevre ya da ortam ticarî bir amaç için tasarlanmaktadır. Perakende tasarımcısı o mekânı işvereninin mal ya da hizmetlerini daha iyi satabilmesini hedefler. Bu iş bir iç mekân mühendisliğidir, mekân incelenir ve orayı kullanacak tüketicilerin davranışlarına cevap verecek şekilde bir iç tasarım yapılır.
- Perakende tasarımı tüketicileri ne şekilde etkiliyor?
- Perakende tasarımında öncelikle iş sahibinin ne yapmak istediğini anlamaya çalışırız. Bir markayı mı tanıtıp sunmak istiyor; yoksa satışlarını mı artırmayı hedefliyor? Bu bir iletişim stratejisidir tabii ki. Tüketiciye yaklaşmak ve yaklaşırkenki amacı anlatmak çok önemli. Eğer mağaza sahibinin amacı satışlarının artmasıysa öncelikle satılacak
- Tasarım herşeyden önce bir süreçtir. Ölçek değişse bile bu süreç hep
aynıdır. Dünya genelinde 500 şubesi olan bir mağazalar Zinciri ya da ufacık bir dükkân da olsa o süreç hiç değişmez. Sürecin ilk aşaması işverenin beklentilerini anlamak; ikincisi de ürün veya hizmeti anlamak. Bazen işverenin beklentileriyle ürünün verdiği mesaj aynı olmayabilir. Daha sonra doğru bir konsept bulur, müşerinin is-tedikleriyle ürün arasında doğru bir denge ayarlarız. Ardından markanın içinde bulunduğu pazara göre bir tasarım yaparız.
- Geleceğin alışveriş alışkanlıkları hakkındaki kehanetleriniz neler?
"Perakende tasarımcısı, İÇ mekân mühendisi gibidir. Mekânı inceler ve tüketicilerin davranışlarına cevap verecek şekilde bir iç tasarım yapar." -Rasshied Din
ürün nedir onu anlamaya çalışırız. Bu ürünü gelen müşteriye nasıl sunmamız gerektiğini araştırırız. Bu ürünün tanıtılmasında ortamın rolü nedir? Örneğin eğer bir moda alışverişiyse, o zaman lüks mü, yoksa herkese hitap edecek ortalama bir ürün mü olduğunu belirleriz. Piyasada bu markanın payı nedir, satılacak ürünün türü nedir, ne tarz bir üründür ve bu ürün ne tür bir ortamda sunulmalıdır? Bütün bunları araştırarak bir tasarım yapılırsa tabii ki hedefe ulaşılır, marka iyi tanıtılır ve satışlar artar. Dolayısıyla içeri gelen mağaza müşterisi de daha uygun bir ortamda istediğini bulur.
- Tasarımda temel kriterlerinizi nasıl tarif edersiniz?
- Bütün dünyada üretim ve tüketimde aşırılık bir norm haline geldi. Alışveriş insanların duygusal ihtiyaçlarını tatmin eden bir yol haline geldi. Bir tarafta sadece üst ekonomik tabakaya hitap eden lüks tüketim malları var. Diğer yanda buna karşı bir tepki oluşuyor. Toplumun mar-kalaşmaya karşı gösterdiği tepkiden doğan bu yeni trende "marka terörizmi" diyoruz. Tüketici bu çığırından çıkmış markalaşmayı, bu kadar aşırı üretimi sorguluyor. "Markanın geri tepmesi" diyoruz bu harekete. Gelecekte ihtiyaçlar azaldığı için insanlar yine kendi arzularını, duygularını tatmin etmek için alışveriş yapacaklar. Ancak bu tür sosyal sorgulamalar ve meydan okumalar da giderek daha fazla güçlenecek. |AD]
RASSHİED DİN KİMDİR?
Perakende tasarım uzmanı Rasshied Din, 1986 yılında kurduğu tasarım danışmanlığı firması Din Associates'in Genel Müdürlüğü görevini yürütüyor ve dünyaca ünlü perakende markalarıyla birlikte çalışıyor. Bugüne kadar ödül kazanan pek çok projeye imza atan Din'in proje portföyünde, Selfridges, £s-cada, French Connection, Nicole Fahri, Marks&Spencer, Polo Ralph Lauren, Harrods gibi markaların yanısıra, The National Gallery, Victoria & Albert Museum gibi müzeler de yer alıyor.
Tasarım ve perakende konferanslarına sık sık konuşmacı olarak davet edilen Rasshied Din'in 2000 yılında Conran Colombus tarafından başlan "New Re-tail/Yeni Perakende" isimli bir de kitabı bulunuyor. Detaylı bilgi: www.din.co.uk
